Van zachte chaos tot nachtelijke wandelingen: Jef Van der Burght stelt paradis voor bij ANKER.
17 uur geleden
8 minuten om te lezen
Zacht, voelbaar en hoekig. Zo omschrijft Jef Van der Burght zijn eerste ep paradis, die op 12 november verscheen. Een plaat voor donkere herfstnachten, voor wandelingen door een stad die stilaan ontwaakt en voor wie graag even verdwaalt in gedachten. Op maandag 9 november spraken we Jef over zijn muzikale parcours, zijn residentie bij ANKER. en de wereld die hij met paradis creëerde.
Als paradis een plek was, kwamen we terecht in een nachtelijke stad, langs het water. Een plek waar je eens een café binnenstapt, even aan de kade blijft hangen en onderweg nog wat lichtjes ziet oplichten. Volgens Jef is het vooral een plaat voor een donkere herfstavond/-nacht. Niet toevallig koos hij ervoor om paradis net in deze periode uit te brengen.
Je omschrijft jezelf als beelden- en theatermaker, maar nu zet je ook nadrukkelijke stappen als muzikant. Hoe zijn die verschillende artistieke werelden bij jou ontstaan?
Jef: Het is eigenlijk allemaal begonnen met muziek. Ik denk dat ik daar het langst mee bezig ben. Als vijftienjarige was ik al voortdurend dingen aan het opnemen, maar ik was toen ook al met fotografie bezig. Dat is altijd nogal gemengd geweest. Ik ben er ook altijd van overtuigd geweest dat het allemaal over hetzelfde gaat. Soms gebeurt dat toevallig in beelden, soms toevallig in muziek.
Het performatieve is er pas later bijgekomen, tijdens mijn opleiding aan het KASK. Theater is eigenlijk de discipline waar ik vandaag professioneel het meest mee bezig ben. Dat kwam er als laatste bij, vooral omdat het een structuur is waarin je samen met verschillende mensen iets creëert. Maar er is nooit echt een moment geweest waarop ik dacht: nu ga ik muziek maken, of nu ga ik eens beelden maken. Dat is allemaal min of meer tegelijk gegroeid.
Wat kan je als muzikant vertellen of uitdrukken die je via beeldende kunst of theater misschien niet kwijt kan?
Jef: Ik denk vooral het ongefilterde karakter ervan, zeker wanneer je live speelt. Ik vind het heel moeilijk om goed te repeteren en vervolgens exact uit te voeren wat ik me had voorgenomen. Er ontstaat altijd een soort waas waarin ik dingen begin te doen en me niet helemaal aan mijn eigen regels hou. Daardoor zit er veel spontaniteit in.
Zeker zingen vind ik heel direct. En vooral in het Nederlands. Ik ben altijd een beetje jaloers geweest op Engelstalige zangers die in hun spreektaal konden zingen. Er is dan geen breuk tussen hoe ze voor en na een optreden praten. Ik dacht: eigenlijk klopt het wel om gewoon te proberen je verhaal te vertellen in de taal die je ook dagelijks gebruikt. Zo zit ik nu een beetje tussen die twee, met een mix van Engels en Nederlands.
Je was eerder al eens resident bij ANKER. Hoe ben je toen bij ons terechtgekomen en waaraan werkte je tijdens die residentie?
Jef: Ik had Ward gemaild omdat ik op zoek was naar wat ik met die plaat wilde doen en hoe ik die live zou brengen. Hij reageerde daar heel fijn op en stelde voor om een residentie bij ANKER. te doen. Ik kon er dan ook mijn release organiseren. In december vorig jaar heb ik een paar dagen bij ANKER. doorgebracht. Het idee was om daar dingen met een band uit te proberen, maar daarvoor was het toen nog wat te vroeg. Ik had zelf nog niet echt de sprong gemaakt om andere muzikanten te durven vragen. Het ging vooral over de vraag: hoe kan ik dit live brengen?
De opnames van de ep zijn vrij minimalistisch, maar er is wel veel aan gewerkt met Cesar De Sutter-Pinoy, een goede vriend van mij. Ik volg zijn muzikale parcours al sinds zijn vijftiende en ik keek altijd naar hem op. Ik ben een grote fan van zijn band Peenoise. Hij heeft ervoor gezorgd dat ik op bepaalde nummers ben blijven doorwerken. Het waren oorspronkelijk allemaal ruwe demo's, maar ik hoor zijn muzikale textuur er nu echt in terug. Hij heeft dingen die er al in zaten naar boven gehaald en explicieter gemaakt.
Tegelijk merk ik dat ik daar live soms een beetje van wil terugkomen. Ik vind het leuk wanneer muziek wat ruwer wordt gebracht en niet te gepolijst klinkt. De residentie bij ANKER. was vooral een plek waar ik gewoon kon gaan spelen en met muziek bezig kon zijn. Ik schakel heel gemakkelijk tussen verschillende artistieke werelden, dus het was fijn om mezelf even te dwingen om enkel daarmee bezig te zijn.
Op 12 november verschijnt je eerste ep paradis. Wanneer wist je dat je klaar was om die eerste verzameling nummers naar buiten te brengen?
Jef: Dat is eigenlijk ook heel intuïtief en spontaan gegaan. Ik ben met een hoop demo's naar Cesar gegaan. We hebben daar samen naar geluisterd en toen besloten om aan een aantal nummers te werken.
De keuze van de nummers is ook op die manier gebeurd. Er staan songs niet op de plaat die er eigenlijk perfect bij hadden gepast. Dat is gewoon toevallig zo gekomen, maar daardoor klopt het wel als geheel.
Ik heb achteraf ook al gedacht dat ik misschien meer had moeten opnemen, een volledig album bijvoorbeeld. Het materiaal was er wel. Maar het is ook leuk om het wat op te splitsen en gewoon telkens aan een paar nummers verder te werken. Het zijn nu zes nummers die wat gebald samenkomen, waardoor er binnenkort alweer iets nieuws is om aan te beginnen.
De muziek heeft een heel filmische en nachtelijke sfeer. Is dat een wereld die je bewust probeert te creëren of ontstaat die eerder vanzelf tijdens het schrijven?
Jef: Ik denk dat dat vrij vanzelf gebeurt. Ik verval nogal snel in die dingen. Dat heeft waarschijnlijk ook een beetje te maken met mijn beperkingen als muzikant. Ik ga live gitaar spelen, maar ik ben echt geen geschoolde gitarist en heb ook niet bepaald een verfijnde techniek. Daar moet ik zeker nu, met een band, nog op werken.
Maar daardoor kom je misschien sneller in een bepaalde klanksfeer terecht waar je van houdt. Ik merk wel dat ik daar ondertussen ook andere dingen in begin op te zoeken.
Hoe persoonlijk zijn de verhalen die je vertelt? Vertrek je vanuit eigen ervaringen of laat je je vooral leiden door observatie en verbeelding?
Jef: Ik denk dat muziek daarin heel hard teruggaat naar de fotografie die ik maak. Ik fotografeer gewoon wat ik in het dagelijkse leven tegenkom. Daardoor ben je eigenlijk voortdurend beelden aan het verzamelen.
Ik heb het gevoel dat dat bij mijn nummers ook een beetje zo werkt. Je ziet bijvoorbeeld twee mensen voor je en begint daarrond te fantaseren. Je creëert een bepaalde sfeer en dat worden dan een soort scènes. Natuurlijk steek je daar ook iets van je eigen gevoel in, maar ik heb wel het gevoel dat ik vooral projecteer. Ik zit niet voortdurend in mezelf te graven.
Bij paradis hoort ook een kortfilm. Waarom voelde het voor jou belangrijk om naast de muziek ook een visueel verhaal te vertellen?
Jef: Dat is eigenlijk een beetje een ander verhaal. Ik heb daarvoor samengewerkt met Engel Doyen, een vriend van mij sinds de kleuterklas. Hij heeft samen met zijn broer een productiehuisje, Scherper. Op vlak van beeldtaal en het filmische komen we heel goed overeen. We hebben ongeveer dezelfde smaak.
Omdat die muziek zo dicht bij mijn beelden ligt, had ik hem gevraagd of hij samen iets wilde filmen. We zijn niet echt videoclips beginnen maken, maar eerder bewegende foto's: statische beelden die aansluiten bij de manier waarop ik zelf in het dagelijkse leven fotografeer.
We zijn daarvoor naar Linkeroever getrokken. Dat is een plek die je waarschijnlijk wel herkent als je ze kent, maar waar ik zelf eigenlijk nog nooit echt geweest was. Ik had er wel een bepaald beeld van. We zijn gewoon een paar keer naar daar gegaan en wat beginnen ronddwalen. Je vindt er bijna absurde situaties. Er hangt een soort desolaatheid, maar tegelijk heb je die grote gebouwen met lichtjes waar mensen wonen, wat dwalende figuren, het water en de haven iets verderop. Het heeft ook iets weg van een decor. We hadden daar allebei een fascinatie voor.
We zijn verschillende avonden gaan filmen, aanvankelijk met het idee om beelden bij bepaalde nummers te maken. Uiteindelijk hebben we dat voor elk nummer gedaan en zijn we alles aan elkaar beginnen zetten. Eigenlijk is het niet echt een film, want er zit bijna geen montage in. Het is heel statisch en misschien ook een beetje vreemd. Je vertelt eigenlijk heel weinig. Het idee is vooral dat je naar het album kan luisteren terwijl je naar die wereld staart. Er gebeurt niet bijzonder veel, het is heel banaal, maar ik ben wel benieuwd om het op die manier te tonen.
Ik ga normaal gezien ook een luistersessie met uitzicht doen in KASK-cinema. Dat wordt echt een experiment. Ik heb even overwogen om de beelden ook live bij ANKER. te gebruiken, maar dat zou ons misschien te veel in een bepaalde richting trekken. Dat is ook niet noodzakelijk.
Is er een nummer op de ep dat voor jou een bijzondere betekenis heeft of waar je zelf het meest naar uitkijkt om live te spelen?
Jef: Er zijn eigenlijk verschillende nummers die op hun eigen manier iets speciaals hebben. Het meest voor de hand liggende is 'paradis', omdat het Nederlandstalig is. Dat was een bewuste keuze om daar eens op door te werken. Ik schrijf eigenlijk vooral in het Nederlands, maar wanneer ik muziek speel, is het plots Engels. Waarom eigenlijk?
Het is ook een tekst waar ik echt aan gewerkt heb. In het Nederlands kan je heel mooie zinnen maken. Tekstueel werkt dat voor mij eigenlijk beter dan in het Engels. Ik kijk er niet per se naar uit om het live te spelen, want ik vind het wel een moeilijk nummer.
Een ander nummer is 'the lyrical walk', dat op de B-kant staat. Dat heb ik een paar jaar geleden helemaal alleen opgenomen, aan een oude piano en met een heel simpel speelgoed-Casiootje. Productioneel is daar bijna niets aan veranderd. Ik vind het net tof dat dat nummer zo op de ep terechtgekomen is.
Op 19 november breng je paradis voor het eerst live naar ANKER. Wat mogen mensen verwachten van die avond?
Jef: Zachte chaos. Ik kan het op een bepaalde manier nog niet helemaal voorspellen. Ik ben net begonnen met repeteren met de band. Morgen is de tweede repetitie, dus ook dat vind ik heel spannend. Ik heb nog nooit eerder op die manier met andere mensen samengespeeld. Het is ook een beetje een zoektocht naar mezelf.
Ik heb zelf de neiging om heel vrij te spelen en in het moment te zitten. Dan durf ik al eens een paar maten weg te gooien. Wanneer je met andere mensen speelt, is dat natuurlijk anders. Je moet daar rekening mee houden. Ik denk dat ik een balans zal zoeken tussen een aantal nummers die ik alleen speel, waarin die oorspronkelijke sfeer echt aanwezig blijft, en andere nummers die wat meer body krijgen doordat er muzikanten bijkomen.
Het zijn supertoffe muzikanten: Kris Auman, Eline Mabilde en Gert Malfliet. Ik heb hen ook gevraagd omdat ik op menselijk vlak een klik voel en me comfortabel voel om dit samen met hen te proberen. Na één repetitie had ik al het gevoel dat de sfeer goed zat. Ik ben dus heel benieuwd.
Ik hoop vooral dat mensen voelen dat het oprecht is. Dat is iets wat ik zelf heel hard zoek bij muzikanten die live iets brengen. Het maakt niet uit welke stijl ze spelen of hoe afgewerkt het is. Als ik voel dat iemand daar echt staat en het meent, dan kan er heel veel. Dat wil ik zelf ook proberen na te streven. Het zal misschien hier en daar wat breekbaar zijn, maar ik denk dat net dat het mooi maakt.
Opmerkingen